Skandynawowie, żyjąc w o wiele trudniejszych warunkach, nauczyli się trudnej sztuki życia, wypracowując filozofię umiaru, równowagi i sztuki perfekcyjnego wypoczynku. Nordycki styl życia przedkłada doświadczanie nad posiadanie.
Społeczeństwa skandynawskie uważa się za najszczęśliwsze na świecie. Ich styl życia opiera się na bliskości ze światem przyrody, poczuciu wolności, wysokiej jakości życia. Państwo zapewnia poczucie bezpieczeństwa ekonomicznego – darmową opiekę zdrowotną, edukację i zasiłki.
Zimno nie przeszkadza, by cieszyć się życiem, brak światła ociepla relacje międzyludzkie. Styl życia w Szwecji i Norwegii jest ekologiczny oraz demokratyczny. Żyje się tam bez pośpiechu, z szacunkiem dla przestrzeni drugiego człowieka. W Polsce bardzo często narusza się tę przestrzeń, zakłócając innym spokój.
W Danii sztukę życia określa się jako hygge czyli cieszenie się chwilą. Koniec lata i początek chłodu powoduje, że Duńczycy chętnie zaszywają się w cieple swoich domów. Dom daje poczucie bezpieczeństwa. Dom ma działać kojąco i relaksująco. Zaprasza się przyjaciół i znajomych. Podtrzymuje się tradycję spędzania świąt z rodziną i przyjaciółmi. Jest to stara tradycja, już Wikingowie zimą zapraszali gości na uczty.
Spacery po lesie, jazda na rowerze nawet po zaśnieżonych drogach i morsowanie pozwalają cieszyć się z powrotu do domu jako bezpiecznej przystani. Jak ktoś zauważył: „Duńczycy nigdy nie dopuszczą do tego, żeby zabrakło im papieru toaletowego i świeczek”. Zapalenie świec po powrocie do domu oznacza początek relaksu i niczym nieskrępowanej swobody. W chłodne dni siadają otuleni w koce i czytają, oglądają telewizję, grają w popularne gry planszowe i rozmawiają. Wokół ustawiają świece, zapalają lampki, rozstawiają miski z prostymi przekąskami. Hygge to spotkania w kameralnej atmosferze, bliskości, przy dobrym jedzeniu, a czasem przy drobnych przyjemnościach.
Skandynawowie są mistrzami odnajdywania szczęścia w drobiazgach, cieszenia się chwilą i obecnością przyjaciół. Zapraszanie na kolacje do domów i odwiedzanie samotnych, starszych osób to budowanie w całej Skandynawii sieci wsparcia społecznego. Częstuje się kawą i ciastem nawet osoby przypadkowe. Domy są niewielkie, ale wyposażone w proste i funkcjonalne sprzęty. Łączy się stare i nowe elementy, nie wyrzuca się starych mebli. Używa się naturalnych materiałów. Ekologia to styl życia.
Ostentacyjny materializm jest w złym guście. W świecie, w którym jest za dużo rzeczy, lepiej kupić używane. Zamiast tanich, nietrwałych wyrobów lepiej kupić solidne, które będą służyć długie lata. Fińskie powiedzenie „biednych nie stać na to, żeby kupować tanio” ma swoje źródło w historii tego kraju. Był to biedny kraj, który dzisiaj należy do najbogatszych, najszczęśliwszych i najbardziej postępowych.
W Finlandii odpowiednikiem hygge jest karlsarkanni – „picie w gaciach” jak określają Finowie ich sposób na regenerację sił po trudach dnia. Stan upojenia alkoholowego w domowym zaciszu w niekrępującym stroju czyli bieliźnie. Celem jest pozbycie się napięcia, uzyskanie wewnętrznego spokoju, czerpanie radości i odprężenia z prostych przyjemności.
Finowie, podobnie jak wszyscy Skandynawowie, mają proste podejście do życia. Dążą do zapewnienie sobie dobrostanu poprzez aktywność fizyczną, właściwego odpoczynku, kontaktu z przyrodą, życia chwilą obecną, cieszenia się obecnością innych ludzi.
Budowanie bliskości poprzez wspólne posiłki i wspólnie spędzany czas. Lenart Lajboschitz, założyciel sieci sklepów Tiger, kupił jeden z nieużywanych sklepów w Kopenhadze i zamienił go w nowoczesny dom kultury, w którym codziennie spotyka się około 200 ludzi na wspólnej kolacji i gdzie odbywają się wykłady, konkursy gier planszowych. To, co łączy społeczeństwa skandynawskie, to etyka wspólnotowa, budowanie lokalnych społeczności poprzez wymianę usług, pomoc sąsiedzką i egalitaryzm. Różnice między bogatymi a biednymi nie są tak duże jak chociażby w naszym kraju.
Każdy może korzystać z terenów leśnych, nawet jeżeli są własnością prywatną, rozbić namiot pod warunkiem, że nie niszczy środowiska. Swobodny dostęp i korzystanie z natury
uznaje się za prawo wszystkich ludzi.
Niekorzystne warunki klimatyczne nie są przeszkodą, by smakować życie i być aktywnym. Jesień jest czasem spotkań z innymi ludźmi, możemy cieszyć się życiem towarzyskim, zadbać o piękny wygląd naszych mieszkań, stworzyć wyjątkowy klimat, zapalając świece wieczorami, kiedy czytamy, siedząc w ulubionym fotelu z lampką wina lub filiżanką herbaty.
Jolanta Krause
