Biały, brązowy, trzcinowy, buraczany, wszechobecny, wszechstronny pod różną postacią. Czy rzeczywiście jest on taki zły, jeśli tak, to czy każdy? A może istnieją zdrowe zamienniki cukru?

A może by tak „kuzyn” zamiennik?

Na rynku istnieje wiele zamienników cukru. Poniżej przedstawię kilka najbardziej znanych i dostępnych na rynku alternatyw dla cukru.

Pierwszym zamiennikiem cukru, po który warto sięgać, jest miód. Jednakże jest on dość kaloryczny, gdyż jedna łyżeczka miodu to aż 40 kalorii. Pamiętajmy jednak, że nie samymi kaloriami człowiek żyje. Ma on właściwości antybakteryjne, a dodatkowo to bogactwo witamin. Znajdziemy w nim witaminy z grupy B, A i C. Pamiętajmy jednak, aby nie dodawać go do gorącej herbaty czy kawy, ponieważ wysoka temperatura niszczy jego cudowne właściwości.

Kolejnym środkiem zastępczym dla cukru jest ksylitol. To doskonały zamiennik cukru. Nie tylko smakuje podobnie, ale też przypomina cukier z wyglądu. Jest to jednak znacznie zdrowsze rozwiązanie niż cukier. Warto zauważyć, że ksylitol zawiera ok. 40 proc. mniej kalorii. Produkuje się go z kory brzozowej i można nim bez najmniejszego problemu zastąpić tradycyjny biały cukier. Pasuje idealnie do domowych wypieków, słodzenia herbaty czy kawy. Należy jednak pamiętać, że spożywany w zbyt dużych ilościach może mieć działanie przeczyszczające, a nawet doprowadzić do różnych dolegliwości żołądkowych. Warto więc zachować umiar i nie przesadzać z jego ilością. Ponadto ksylitol jest słodszy od normalnego cukru i należy stosować go w mniejszych ilościach. Co ciekawe, zmniejsza apetyt, dlatego też często polecany jest osobom odchudzającym się, które nie chcą rezygnować całkowicie ze słodkich przekąsek. Jest on również odpowiedni dla diabetyków, ponieważ jego indeks glikemiczny jest aż 14 razy niższy od białego cukru. Ma też właściwości antybakteryjne, w związku z tym można go znaleźć w pastach do zębów, gumach do żucia i płynach do płukania jamy ustnej. Kolejną ciekawostką jest to, iż ksylitol pomaga również lepiej wchłaniać wapń i zapobiegać osteoporozie. Pamiętajmy jednak, by zwracać uwagę, jaki ksylitol oferuje dany sklep. Podczas wyboru należy wybierać ksylitol fiński, produkowany z kory brzozy, a nie ksylitol chiński.

Ciekawym naturalnym zamiennikiem cukru pochodzącym z rośliny jest maltitol. Produkuje się go z maltozy naturalnie występującej w ziarnach zbóż, jak np. kukurydzy. Jego smak jest bardzo podobny do sacharozy. To idealny zamiennikiem cukru do wypieków i różnych wyrobów cukierniczych. Nadaje się też do gotowania. Co ciekawe, pod wpływem wysokiej temperatury maltitol się nie karmelizuje. Zamiast tego rozpuszcza się i nadaje potrawie śmietankowej konsystencji. Należy go stosować w tych samych proporcjach co tradycyjny cukier. Ma on mniej kalorii niż cukier i nie prowadzi do rozwoju próchnicy. Jest odpowiedni dla osób na diecie, chorujących na cukrzycę i stosujących dietę bezglutenową.

Równie interesującą substancją słodzącą pozyskiwaną z liści tej rośliny jest stewia. Jest ona nazywana najsłodszą rośliną świata, bo około 300 razy słodszą od cukru, a ponadto nie zawierającą kalorii. Oznaczana jest też mianem „zioła słodowego” ewentualnie „miodowego”. Ma bardzo charakterystyczny gorzkawy posmak. Jest jednocześnie bardzo słodka i nie należy jej stosować w dużych ilościach. W małych dawkach nadaje się do słodzenia herbaty czy przygotowywania deserów. W sklepach można ją dostać w postaci proszku, płynu, świeżych lub sproszkowanych liści czy granulek. Zaletą stewii jest jej bezkaloryczność. Dla wielu osób jest niezaprzeczalnie zdrowym zamiennikiem cukru. Nie wywołuje otyłości, nadwagi, cukrzycy, próchnicy ani nadciśnienia. Stewia jest doskonałym rozwiązaniem dla cukrzyków, gdyż nie podnosi poziomu cukru we krwi i ma niski indeks glikemiczny. Ponadto ma właściwości hipoglikemiczne, a więc obniża poziom cukru we krwi. Jest również zalecana osobom z nadwagą i na diecie. Ponadto stewia nie wywołuje alergii.

Ciekawym rozwiązaniem jest również lucuma, choć mało znana dla wielu ze względu na jej trudną dostępność i cenę. Warto jednak zwrócić na nią uwagę. Lucuma nazywana jest „złotem Inków”, była bowiem dawniej podstawowym pożywieniem mieszkańców peruwiańskich Andów. Owoce lucumy są bardzo słodkie. Ich smak opisuje się jako połączenie aromatów syropu klonowego, karmelu i batata, a zapach zbliżony jest do dojrzałej gruszki. Proszek z lucumy, który wytwarza się wprost z wysuszonych owoców, jest wykorzystywany jako naturalny słodzik. Ze względu na niski indeks glikemiczny (IG=5) polecany jest osobom mającym problemy z gospodarką węglowodanową i chorującym na cukrzycę, ponieważ nie podnosi gwałtownie poziomu glukozy we krwi. Owoce lucumy charakteryzują się wysoką zawartością błonnika, β-karotenu, witaminy B3 (niacyny), potasu i wapnia. W przeciwieństwie do większości owoców nie wywołuje wyrzutu insuliny i uczucia głodu. Owoce lucumy były wykorzystywane od wieków jako naturalny antybiotyk przyspieszający gojenie ran i regenerację tkanek. Ma działanie przeciwzapalne, wspomaga trawienie i reguluje rytm wypróżnień. Może być również cennym źródłem witaminy B3 w diecie wegetariańskiej. Świeżą lucumę można jeść na surowo, natomiast proszek z lucumy znajduje zastosowanie jako zdrowy słodzik w smoothie, koktajlach, owsiankach, wypiekach i deserach. Lucuma nie nadaje się jednak do stosowania analogicznie do cukru, ponieważ słabo rozpuszcza się w wodzie i ciepłych napojach. Ponadto proszek jest dużo mniej słodki niż cukier, a ze względu na jego małą dostępność na rynku, jest dość drogim zamiennikiem cukru.

Dietetyk

Justyna Miąskowska

Specjalista ds. coachingu dietetycznego

http://www,gdynskiiks.pl/