Najważniejszą funkcją układu limfatycznego jest obrona przed zakażeniem organizmu oraz cyrkulacja płynów ustrojowych.
Obrzęk limfatyczny to obrzęk niektórych części ciała, będący wynikiem utrudnionego przepływu chłonki (limfy).
Układ limfatyczny zbudowany jest m.in. z naczyń chłonnych włosowatych, węzłów chłonnych, pni chłonnych, przewodów chłonnych. W jego naczyniach płynie chłonka (limfa – jeden z płynów ustrojowych), będąca wieloskładnikowym płynem tkankowym, dzięki któremu cały układ prawidłowo funkcjonuje.
Zdarza się jednak, że przepływ chłonki jest utrudniony i powstaje obrzęk limfatyczny: pierwotny lub wtórny.
Pierwotny obrzęk limfatyczny powstaje najczęściej w wyniku dziedziczności lub w wyniku wrodzonej niewydolności układu limfatycznego.
Wtórny obrzęk limfatyczny spowodowany jest zniszczeniem węzłów chłonnych lub naczyń limfatycznych w przebiegu operacji, radioterapii, stanów zapalnych, unieruchomieniu, ciąży itp.
Niezależnie od przyczyny największy problem stanowią obrzęki kończyn, a szczególnie kończyny górnej, będący powikłaniem terapii raka sutka. Po postawieniu diagnozy obrzęku oraz określeniu jego wielkości i zaawansowania należy przystąpić do terapii.
Poza farmakologią i leczeniem chirurgicznym podstawowe znaczenie w leczeniu obrzęków ma tzw. kompleksowa terapia przeciwobrzękowa (KTP) obejmująca:
- manualny drenaż limfatyczny (MDL)
- przerywaną kompresję pneumatyczną przy użyciu rękawów na całą kończynę górną lub dolną
- bandażowanie
- używanie elastycznych wyrobów uciskowych
- naukę ćwiczeń
- stosowanie pozycji ułożeniowych
- całodobową terapię tapingiem
- elementy medycyny fizykalnej
Cały okres terapii można podzielić na dwie części: intensywną i podtrzymującą.
W fazie intensywnej stosujemy manualny drenaż limfatyczny przez 5 dni w tygodniu, a gdy kończyna chudnie, przechodzimy do fazy podtrzymującej, stosując MDL przez 1-2 razy w tygodniu.
Osoba raz dotknięta obrzękiem limfatycznym do końca życia narażona jest na ryzyko powracania tej dolegliwości. Istotne znaczenie w kompleksowej terapii przeciwobrzękowej poza
MDL, kompresją pneumatyczną i tapingiem ma bandażowanie i stosowanie wyrobów uciskowych.
Równocześnie należy uświadomić pacjentowi ogromną rolę samodyscypliny, unikanie zagrożeń i edukowanie w zakresie prowadzenia ćwiczeń oraz przeszkolenie najbliższych pacjenta w zakresie bandażowania kończyny.
Kompleksowa terapia przeciwobrzękowa nie jest usługą refundowaną.
Refundacją objęty jest 15-minutowy drenaż limfatyczny oraz drenaż mechaniczny.
Właściwy manualny drenaż limfatyczny (MDL) powinien trwać od 40 do 60 minut, podczas którego zastosowane są specjalne chwyty do pobudzenia naczyń limfatycznych.
Przed rozpoczęciem kompleksowej terapii przeciwobrzękowej konieczna jest konsultacja lekarska celem wykluczenia przeciwwskazań, określenie wielkości obrzęku oraz ustalenie programu leczenia.
Reklama
Kompleksową terapię przeciwobrzękową prowadzi:
NZOZ Sopockie Centrum Fizykoterapii i Rehabilitacji Sp. z o. o.
Sopot, ul. Kościuszki 38,
tel. 58 551 15 12, 724 905 080
