O egzotyce w zooterapii słów kilka…
Osioł terapeutą? Muł o właściwościach leczniczych? Delfin jako środek wzmacniający odporność ludzkiego organizmu? Choć trudno w to uwierzyć, zwierzęta te są nie tylko źródłem dobrego humoru, zabawy i śmiechu, ale stanowią także podstawę naturalnych form terapii – wszak śmiech to zdrowie.
O tym, że zwierzęta to żywe, ciepłe i delikatne istoty, z którymi kontakt dobroczynnie wpływa na nasze zdrowie fizyczne i psychiczne, nie trzeba nikogo przekonywać. O hipo i dogoterapii słyszeli praktycznie już wszyscy. Coraz bardziej popularna jest także felinoterapia. Ale to nie wszystkie rodzaje terapii z udziałem zwierząt.
Od 1966 roku w krajach Europy Południowej do terapii wykorzystuje się także osły i muły. Ta forma nosi nazwę onoterapii. Warto tutaj podkreślić, że zwłaszcza w porównaniu z hipoterapią (za której odmianę bywa czasem uważana) ma wiele zalet – przede wszystkim wykorzystywane w niej zwierzęta są mniejsze i lżejsze od koni, co ma istotne znaczenie w przypadku terapii z dziećmi lub osobami starszymi. Ponadto zwierzęta te są zdecydowanie mniej płochliwe i odznaczają się o wiele większą cierpliwością w stosunku do swoich podopiecznych. Co więcej, charakteryzują się także bardziej stabilnym chodem oraz sylwetką, na której utrzymanie się nie wymaga od rehabilitanta tak dużej wprawy jak jazda na koniu.
Onoterapia zalecana jest dla osób z najróżniejszymi zaburzeniami bądź uszkodzeniami. W terapii tej mogą brać udział osoby z dysfunkcją wzroku, uszkodzeniami neurologicznymi, z ADHD, po urazach czaszkowo-mózgowych, chorobami psychicznymi i zaburzeniami emocjonalnymi, upośledzeniem umysłowym, niedostosowaniem społecznym, z wadami ortopedycznymi w tym skoliozą, wadami postawy, po amputacji lub z niedorozwojem kończyn, wadami genetycznymi (np. zespół Downa), wodogłowiem, przepukliną oponowo-rdzeniową, opóźnieniem ruchowym czy chorobami mięśni.
Ostatnią z form zooterapii jest niemniej egzotyczna delfinoterapia. W latach 70. XX wieku neuropsychiatrzy z Uniwersytetu w Miami przeprowadzili badania nad wykorzystaniem kontaktów z delfinami w leczeniu chorób o podłożu neurologicznym, dzięki czemu udało się pomóc 15 tys. osób, cierpiącym m.in. na autyzm. Obecnie na świecie istnieje kilka miejsc specjalizujących się w tej formie zooterapii. Powstał nawet projekt budowy takiego ośrodka na terenie Polski – Górnośląskiego Centrum Delfinoterapii.
Delfiny to ciekawskie i niezwykle inteligentne stworzenia, o bardzo dużej wrażliwości. Z przeprowadzanych wielokrotnie badań naukowych wynika, że ćwiczenia z nimi poprawiają nie tylko sprawność fizyczną, ale także kondycję psychiczną człowieka. Dzieje się tak przede wszystkim dzięki ultradźwiękom, które są kierowane przez delfiny do organizmu ludzkiego, przez co pobudzają m.in. wydzielanie endorfin, czyli wspomnianych już hormonów szczęścia, odpowiedzialnych zarówno za poprawę samopoczucia psychicznego, jak i wpływających na zmniejszenie odczuwania bólu.
Delfinoterapia polega przede wszystkim na wspólnych zabawach z delfinami, podczas których wykonywane są określone ćwiczenia ruchowe. Najczęściej wykorzystywane są tu delfiny butlonose lub wale białe, zwane białuchami. Butlonosy są szybkie, zwinne i ciekawskie, uwielbiają zabawy z ludźmi, pozwalają się głaskać, a nawet wkładać ręce do pyska, dają się też karmić z ręki. Natomiast białuchy, choć mogą ważyć nawet półtorej tony, są spokojne i cierpliwe, do ludzi podpływają bardzo ostrożnie, nie wykonując żadnych gwałtownych ruchów, przy czym emitowane przez nie ultradźwięki są silniejsze niż butlonosów.
Na koniec warto, jest jeszcze raz podkreślić, że zaletą wszystkich odmian zooterapii jest niewątpliwie pozytywny wpływ, jaki zwierzęta wywierają na człowieka – zarówno w sferze fizycznej, jak i psychicznej czy społecznej. Zwierzęta, nawet te nieco bardziej egzotyczne, zmniejszają poczucie samotności i wyobcowania, dostarczają tematu do rozmów i spotkań towarzyskich, co jest niezwykle korzystne w przypadku osób samotnych, pozwalają również na wzmocnienie uczuć takich, jak odpowiedzialność i wrażliwość. Mają więc nieoceniony wpływ na zdrowy styl życia.
