W potocznym nazewnictwie zapaleniem stawów określa się schorzenia stawów i kości, którym najczęściej towarzyszy ból o znacznym nasileniu. Bardzo ważnym elementem w leczeniu jest rehabilitacja.
Istnieje wiele typów zapalenia stawów, które można podzielić na zapalenia pierwotne (m.in. choroba zwyrodnieniowa stawów, reumatoidalne zapalenie stawów, młodzieńcze zapalenie stawów, zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa) oraz wtórne, które są następstwem chorób innych układów.
Do najczęściej występujących należy zaliczyć zapalenie kości i stawów w chorobie zwyrodnieniowej spowodowane „zużywaniem się” chrząstki stawowej, co w konsekwencji może prowadzić do uszkodzenia nasad kostnych tworzących staw oraz powstania stanu zapalnego i dużej bolesności.
Dotyczy zwykle stawów: biodrowego, kolanowego, a także stawów rąk i stóp.
OBJAWY I PRZYCZYNY
Oprócz bolesności stawów bardzo często pojawia się sztywność, ograniczona ruchomość, obrzęk oraz stan zapalny. Oprócz sztywności może pojawiać się charakterystyczne „trzeszczenie” oraz niestabilność stawów.
Zapalenie stawów może dotyczyć ludzi młodych, ale najczęściej występuje u osób w wieku pomiędzy 40 a 60 rokiem życia. Jedną z przyczyn zapalenia stawów są urazy mechaniczne pojawiające się nagle lub w konsekwencji, powtarzających się w dłuższym okresie czasu mikrourazów, nieprawidłowości w budowie stawu, a także w wyniku chorób ogólnoustrojowych.
Należy zwrócić jednak uwagę, że czynnikami predysponującymi do zapalenia stawów oprócz czynników genetycznych są także: wiek, nadwaga i otyłość, powtarzające się przeciążenia, np. zawodowe, osłabienie mięśni stabilizujących stawy, czy niedobory w odżywianiu.
REHABILITACJA RUCHOWA
Proces rehabilitacji zależy przede wszystkim od typu zapalenia stawów oraz od nasilenia objawów. Bezwzględnie przed rozpoczęciem jakichkolwiek ćwiczeń czy zabiegów należy skontaktować się z lekarzem specjalistą, który w badaniu podmiotowym i przedmiotowym ustali prawdopodobne przyczyny zapalenia oraz wspólnie z terapeutą określi zakres i typy ćwiczeń, które pacjent będzie mógł wykonywać zarówno w warunkach domowych, jak i również wspólnie z rehabilitantem podczas prowadzonych zabiegów fizykoterapeutycznych i kinezyterapeutycznych. Istotną rolę odgrywają bowiem przeciwwskazania względne i bezwzględne do prowadzenia zabiegów fizjoterapeutycznych, które podlegają zawsze indywidualnemu określeniu dla każdego Pacjenta.
Zabiegi fizjoterapeutyczne skupiają się przede wszystkim na działaniu przeciwbólowym i przeciwzapalnym, poprawie czynności stawów objętych stanem zwyrodnieniowym, wzmocnieniu siły mięśni uczestniczących w stabilizacji stawów, a także na poprawie ogólnej, indywidualnej sprawności ruchowej Pacjenta.
Czasami w bardziej zaawansowanych przypadkach uszkodzenia struktur stawowych zabiegi rehabilitacyjne stanowią element przygotowania do planowanych zabiegów operacyjnych, które pozwolą na szybszy powrót do sprawności po zastosowaniu implantów stawowych.
SPRZĘT MEDYCZNY
W procesie rehabilitacji ważnym aspektem jest również stosowanie zaopatrzenia rehabilitacyjnego i ortopedycznego, który pozwoli na odciążenie objętych stanem zapalnym stawów, a także wpłynie na zdolność do samodzielnego wykonywania czynności życia codziennego.
W zależności od indywidualnej sprawności Pacjenta wykorzystuje się w tym celu laski, kule łokciowe, ze stałą lub ruchomą obejmą, podpórki ułatwiające chodzenie, które podzielić można na te wykorzystywane w warunkach domowych (balkoniki, podpórki dwukołowe z tylnymi stopkami), jak również pozwalające na poruszanie się na zewnątrz. Do tych ostatnich zaliczamy głównie podpórki z kółkami: trzykołowe lub bardziej stabilne czterokołowe. Umożliwiają one podpieranie się w czasie chodzenia, tym samym na odciążenie nadmiernie obciążonych stawów.
Wykorzystanie zaopatrzenia jest czynnikiem wspomagającym proces rehabilitacji, ale jest tym ważniejsze, że umożliwia samodzielne wykonywanie przez Pacjenta codziennych czynności, a tym samym wpływa na poprawę samopoczucia, integrację socjalną i zawodową.
Adam Jany
Prezes Zarządu Timago
International Group
